Hoe zorgen we ervoor dat digitalisering niet alleen technologisch vooruitgang brengt, maar ook maatschappelijk verantwoord en toekomstbestendig wordt vormgegeven? Die vraag stond centraal tijdens een kennissessie op vrijdag 13 november 2026 op Landgoed Zonheuvel in Doorn. Op initiatief van Weconomics Foundation en Digital Architects NetWork (DANW) gingen professionals, wetenschappers en bestuurders met elkaar in gesprek over de publieke verantwoordelijkheid voor digitalisering en de noodzaak van verdere professionalisering van het vakgebied.
Digitale infrastructuren zijn inmiddels onmisbaar voor het functioneren van onze samenleving. Van overheidsdienstverlening en gezondheidszorg tot economie en democratische processen: digitale systemen bepalen steeds nadrukkelijker hoe maatschappelijke functies worden georganiseerd en uitgevoerd. Toch wordt digitalisering in beleid en bestuur nog regelmatig benaderd als een ICT-vraagstuk. Daarmee dreigt onvoldoende aandacht te ontstaan voor de maatschappelijke, bestuurlijke en organisatorische consequenties van digitale keuzes.
Tijdens de kennissessie stond daarom een fundamenteel uitgangspunt centraal:
Digitalisering is een publiek belang en vraagt om professionele verantwoordelijkheid, structurele bestuurlijke regie en passende maatschappelijke waarborgen.
Met bijdragen van onder anderen prof. dr. Albert Meijer (Universiteit Utrecht), Marleen Stikker (Waag Futurelab) en dr. Peter Beijer (voorzitter DANW) ontstond een inhoudelijke dialoog over de toekomst van digitalisering in Nederland. De gesprekken richtten zich onder meer op de maatschappelijke impact van digitale infrastructuren, digitale weerbaarheid, de verantwoordelijkheid van bestuurders en de deskundigheid van professionals die onze digitale samenleving ontwerpen en realiseren.
Een belangrijk onderwerp was de ontwikkeling van digitaliseringskunde als professioneel vakgebied, ondersteund door een samenhangend stelsel van competentieprofielen, erkende opleidingen, wetenschappelijk onderzoek en professionele standaarden. Daarbij werd ook gekeken naar bestaande Europese kaders, waaronder het European e-Competence Framework (e-CF) en het rolprofiel van de Enterprise Architect. Deze bieden aanknopingspunten voor verdere professionalisering en erkenning van het beroep.
Een belangrijke ambitie die tijdens de bijeenkomst werd besproken, is het toewerken naar wettelijke bescherming van beroepen die verantwoordelijkheid dragen voor het ontwerpen en realiseren van digitale infrastructuren. Waar voor verschillende maatschappelijke disciplines professionele kwalificaties, opleidingseisen en verantwoordelijkheden formeel zijn vastgelegd, ontbreekt een vergelijkbare borging voor veel digitale beroepsgroepen. Dat roept de vraag op hoe de deskundigheid en verantwoordelijkheid van digitale professionals beter kunnen worden georganiseerd. Niet alleen door het ontwikkelen van competentieprofielen en erkende opleidingen, maar ook door permanente professionele ontwikkeling en een stevige wetenschappelijke kennisbasis.
Voor DANW raakt dit direct aan haar missie: het versterken en professionaliseren van het vakgebied van de digitaalkundig architect en het vergroten van de maatschappelijke betekenis van digitale architectuur.
De bijeenkomst bouwt voort op de Aanmoedigingsagenda Digitalisering is een publiek belang, die DANW en Stichting Post Master Digital Design & Architecture in augustus 2025 presenteerden. Met deze agenda riepen de initiatiefnemers politiek en bestuur op om digitalisering structureel als maatschappelijk en publiek belang te erkennen en te organiseren. De inzichten uit de kennissessie worden nu samengebracht in een verklaring met aanbevelingen en actiepunten voor de politiek. Het voornemen is deze aan te bieden aan de staatssecretaris voor Digitale Economie en Soevereiniteit en de vaste Kamercommissie voor Digitale Zaken.
Daarmee streeft men er naar de dialoog een concreet vervolg tegeven : van het agenderen van maatschappelijke vraagstukken naar voorstellen voor professionele, bestuurlijke en wettelijke borging.
Voor DANW onderstreept de bijeenkomst het belang van samenwerking tussen beroepsverenigingen, onderwijsinstellingen, wetenschap, bedrijfsleven en overheid. Digitale architectuur gaat immers verder dan het ontwerpen van systemen en technologie. Het gaat ook over het maken van verantwoorde keuzes, het overzien van de maatschappelijke gevolgen en het creƫren van duurzame publieke waarde.
DANW blijft zich daarom inzetten voor verdere ontwikkeling van kennis, competenties en professionele erkenning van de digitaalkundig architect.
Want wie de digitale samenleving van morgen ontwerpt, draagt vandaag verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke impact ervan.
Postadres
Digital Architects NetWork
Transistorstraat 71-M
1322 CK Almere
Contactgegevens
T: +31 85760 3797
M: ofni.[antispam].@danw.nl